Depresyon, yalnızca üzgün hissetmek değildir. Uzun süreli çökkünlük, ilgi kaybı, umutsuzluk, değersizlik hissi ve enerji düşüklüğüyle seyreden ciddi bir duygu durum bozukluğudur.
Depresyonda kişi genellikle şunları yaşar:
- Sürekli üzgün veya boşlukta hissetme
- Günlük aktivitelerden zevk alamama
- Uyku bozuklukları (aşırı uyuma veya uykusuzluk)
- Konsantrasyon güçlüğü
- Enerji kaybı ve halsizlik
- Suçluluk veya değersizlik duyguları
- Hayattan çekilme veya sosyal izolasyon
Depresyonun nedenleri arasında yoğun stres, travmatik yaşantılar, özgüven eksikliği, geçmiş kayıplar veya hormonal dengesizlikler yer alabilir.
Anksiyete (Kaygı Bozukluğu) Nedir?
Anksiyete, herkesin zaman zaman yaşadığı kaygıdan farklı olarak, sürekli bir endişe, gerginlik ve korku haliyle kendini gösterir. Kişi ortada belirgin bir tehdit olmasa bile, sanki kötü bir şey olacakmış hissiyle yaşar.
Sık görülen belirtiler:
- Sürekli endişe ve huzursuzluk
- Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, terleme
- Konsantrasyon güçlüğü
- Kas gerginliği
- Uykusuzluk
- “Ya kötü bir şey olursa?” düşüncesinin yoğunluğu
Anksiyete bozuklukları, panik atak, sosyal fobi, genelleşmiş kaygı bozukluğu gibi farklı alt türlerde görülebilir.
Psikolojik Tedavi Süreci
Melis Turgut Çapraz, depresyon ve kaygı bozukluklarını kişiye özel bir terapi planı ile ele alır. Tedavi sürecinde amaç; yalnızca semptomları azaltmak değil, aynı zamanda duygusal dayanıklılığı artırmak ve yaşam kalitesini yeniden inşa etmektir.
Terapi süreci şu adımlardan oluşur:
- Sorunun Kökenini Anlamak: Kişinin geçmiş yaşantıları, düşünce kalıpları ve tetikleyici faktörler analiz edilir.
- Duygu Farkındalığı ve Kabul: Bastırılmış duyguların tanınması ve sağlıklı biçimde ifade edilmesi sağlanır.
- Olumsuz Düşünce Kalıplarının Değiştirilmesi: Gerçeği yansıtmayan inançlar, işlevsel ve olumlu düşüncelerle yeniden yapılandırılır.
- Kaygı Yönetimi Teknikleri: Nefes egzersizleri, mindfulness ve gevşeme çalışmalarıyla bedensel rahatlama sağlanır.
- Günlük Yaşam Düzenlemeleri: Uyku, beslenme ve sosyal ilişkilerde denge kurmak için davranışsal destek verilir.
Kullanılan Terapi Yaklaşımları
Psikolog Melis Turgut Çapraz, bilimsel temellere dayalı terapi yöntemleriyle danışanlarının içsel dengeyi yeniden bulmalarına yardımcı olur:
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
- Duygu Odaklı Terapi (EFT)
- Mindfulness (Farkındalık Temelli Terapi)
- Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT)
- Destekleyici Psikoterapi
Bu yaklaşımlar sayesinde kişi, duygularını daha iyi tanır, olumsuz düşünceleriyle baş etmeyi öğrenir ve yaşamında kontrolü yeniden ele alır.